Altijd bereikbaar, nooit echt vrij? Mentale grenzen in het hybride werken

De wereld was anders tijdens Corona. We werkten zoveel als mogelijk thuis en zochten naar digitale manieren om verbinding te creëren. Hoewel we al geruime tijd weer massaal de kantoren opzoeken om te werken, is hybride werken in velerlei vormen, niet meer weg te denken. Als je kantoor overgaat in je thuiswerkplek en andersom, wanneer ben je dan vrij en waar ligt je mentale grens?

We lijken bereikbaarder dan ooit en ik hoor meermaals per dag van verschillende cliënten dat ze op hun vrije dag of in de avond, toch even snel hun mail checken. De grenzen tussen werk en privé kunnen dan vervagen, terwijl we inmiddels weten hoe belangrijk de werk-privé balans is voor ons welzijn.

Je mentale grens als hybride-werkend mens

Wat hiermee wordt bedoeld in dit blog, is de psychologische grens tussen werk en privé. Er zijn momenten dat je ‘aan’ staat voor je werk, reageert op mails en telefoontjes, en er zijn momenten waarop je even loskomt hiervan. Deze grenzen zijn er niet voor niets!

• Het helpt je te herstellen van werkstress, taakbelasting, drukte en soms een veelheid aan prikkels
• Het helpt je te focussen op het ‘hier-en-nu’, mindfulness ten aanzien van wat op dat moment ook belangrijk is
• Op de langere termijn kun je hiermee chronische spanningsklachten en mentaal verzuim helpen voorkomen

Kader en bescherm!

Op de dagen dat je thuiswerkt, kun je zeker zaken dusdanig inrichten waardoor je je eigen mentale grenzen wat meer in acht neemt:

Start en eindig je dag heel bewust: creëer routines rondom je begin en het einde van je werkdag. Een stuk wandelen bijvoorbeeld kan helpen in het loskomen van het werk en als overgang dienen naar privé.

Fysieke scheiding van werkplek: een vaste werkplek kan voordelen hebben, zoals psychologische ‘cues’ werk of privé. Ook al is de ruimte beperkt, probeer vooral in mogelijkheden te bedenken of een kamerscherm al enig verschil kan maken.

Communicatie: maak keuzes rondom je bereikbaarheid en beschikbaarheid en communiceer hierover. Geef hierbij ook duidelijk aan welke momenten, jouw vrije tijd is! En… mobieltjes kunnen hierbij ook uitgeschakeld worden (alleen voor de echte waaghalzen).

Uit een Noors onderzoek van Garcia & Christensen (2025) blijkt dat flexibele hybride werkvormen werden geassocieerd met minder mentale stress dan volledig op kantoor werken, mits de flexibiliteit zelf gekozen werd. Dit ligt weer in lijn met autonomie, een ander belangrijk thema binnen psychologie; als de medewerker ook echt zelf mede controle heeft over tijd en locatie, kan het optimaal bijdragen aan mentaal welzijn.

Hybride werken als organisatie simpelweg toestaan, is niet voldoende om echt te profiteren van de voordelen die het biedt. Organisaties zullen hierbij ook actieve ondersteuning mogen bieden om te helpen grenzen te kunnen bewaken. Door samen te werken en te genieten van de voordelen, voorkom je een curatieve aanmelding bij de bedrijfspsycholoog!